Ülkemizde halen yürütülen Avrupa Birliği (AB) uyum çalışmalarında; üretilen tehlikeli atıkların bertarafına yönelik yatırım planlaması yapılmakta ve AB Tehlikeli Atık Direktifi ile uyum için belirli kapasitelerde yakma ve depolama tesisleri önerilmektedir.  Ancak, bu sırada, tehlikeli atık üretimine yönelik çok sınırlı veri bulunması nedeniyle tahmini değerler kullanılmaktadır. Benzer durum, bir kısmı tehlikeli atık niteliğinde olan arıtma çamurları için de söz konusu olmaktadır. Önerilen projede;

Ülkemizde, atık üretimi açısından öncelikli 4 bölgede (Ege, Marmara, İç Anadolu ve Akdeniz Bölgeleri) tehlikeli atıkların bir envanterinin çıkarılması,

Tehlikeli atıkların bu bölgelerde sektörel dağılımının belirlenmesi,

Bu atıklar için ülkemiz koşullarında en uygun bertaraf yönteminin, AB mevzuatı ile uyumlu bir atık yönetim sistemi yaklaşımı çerçevesinde belirlenmesi,

Tehlikeli atık üretimi açısından öncelikli sektörler için, tehlikeli atık üretim faktörlerinin belirlenmesi, ve bu sektörlerde söz konusu olan proses alternatifleri için atık önleme, azaltma ve bertaraf seçeneklerinin araştırılması ve

Çevre ve Orman Bakanlığı (ÇOB) ve yerel örgütleri tarafından kullanılabilecek ve sürekli güncellenebilir, bir tehlikeli atık bilgi sistemi geliştirilmesi amaçlanmaktadır.

Projenin uzun dönemli hedefi, tehlikeli atıkların AB uyumu çerçevesinde düzenlenmiş yönetmeliklere uygun ve daha da önemlisi en etkin ve en ekonomik şekilde bertarafının sağlanmasına katkıda bulunmak, ya da bunu sağlayacak temel altyapı verisini sağlamaktır. Bu hedefe yönelik olarak oluşturulacak sürekli geliştirilebilir ya da günün koşullarına uyarlanabilir nitelikli tehlikeli atık yönetim sistemleri; tehlikeli atıkların ülkemiz içindeki kontrolünü kolaylaştıracaktır. Bu niteliği ile önerilen proje, 10 Mart 2005 tarihli Bilim Teknoloji Yüksek Kurulu toplantısı kararları çerçevesindeki ulusal önceliklere uygundur.

 
Projenin yaygın etkisi, öncelikle geliştirilecek bilgi sisteminin, tüm ÇOB örgütü tarafından kullanılması ile mümkün olacaktır. Internet üzerinden çalışacak bu bilgi sisteminin kurum dışı kullanıma açık hale getirilmesi durumunda, çok daha önemli bir yaygın etkisi olacaktır. Bu projeden üretilecek olan tehlikeli atıkların yönetimi el kitabı da ayrıca ülkemizdeki tehlikeli atık kontrolüne katkıda bulunacaktır.

Proje Yöneticisi Prof. Dr. Ülkü YETİŞ

ORTA DOĞU TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Çevre Mühendisliği Bölümü